IT Operations (ITOps) is daarmee uitgegroeid tot een kritische succesfactor. Stabiliteit, schaalbaarheid en kostenbeheersing hangen af van één fundamentele vraag: heb je grip op je IT-landschap?
Die grip zou moeten komen uit de Configuration Management Database (CMDB). In de praktijk zien we alleen dat veel CMDB’s wel gevuld zijn, maar nauwelijks functioneren als stuurinstrument. Data is aanwezig, maar onvoldoende toegankelijk en teveel vervuild om dagelijkse operationele beslissingen op te baseren.
Dit artikel beschrijft hoe de Blis Digital CMDB Agent die kloof verkleint en hoe de CMDB zich daarmee ontwikkelt van statische databron tot fundament voor moderne ITOps en de eerste stap richting agentic, AI-gedreven operations.
De huidige uitdaging: CMDB-data zonder impact
Vrijwel iedere middelgrote tot grote organisatie beschikt over een CMDB. Toch zien we in de praktijk terugkerende problemen.
- De beschikbare data is complex en moeilijk te doorgronden
- Toegang vereist specialistische kennis of complexe query-talen
- Informatie is verspreid over meerdere velden en bronnen
- Het gebruik is beperkt tot een kleine groep CMDB-specialisten
Waardevolle configuratie- en assetdata wordt hierdoor onvoldoende benut. Tijdens incidenten ontbreekt snel inzicht, changes worden uitgevoerd met beperkt impactoverzicht en kostenoptimalisatie blijft fragmentarisch. De CMDB bestaat, maar functioneert niet als actief stuurinstrument binnen ITOps.
ITOps vraagt om context, snelheid en toegankelijkheid
Moderne ITOps omvat veel meer dan operationeel beheer alleen. Het raakt onder andere:
- Incident-, problem- en changemanagement
- Kostenbeheersing en FinOps
- Compliance, audits en lifecycle management
- Opslag, archivering en databeheer
- Cloud- en platformoperaties
Al deze disciplines hebben behoefte aan context: welke systemen zijn betrokken? In welke omgeving? Wie is eigenaar? Wat is de business-impact? Wat zijn de kosten?
De CMDB Agent: een nieuwe manier van werken
Om de kloof tussen CMDB-data en dagelijks gebruik te overbruggen, heeft Blis Digital de CMDB Agent ontwikkeld. Deze agent is gebouwd op het Elastic-platform en maakt gebruik van geavanceerde AI-gedreven zoekmodellen.
De CMDB Agent fungeert als natuurlijke taalinterface bovenop bestaande CMDB-data en kan worden gekoppeld aan uiteenlopende bronsystemen, zoals call-registratie, changelogs, financiële systemen, auditdata en on-premise- en cloudinfrastructuur.
Gebruikers hoeven geen kennis meer te hebben van datamodellen of query-talen. Vragen als “Welke productiesystemen horen bij applicatie X?” of “Geef een overzicht van servers per omgeving” worden direct beantwoord. Daarmee wordt de CMDB praktisch bruikbaar voor voor een brede doelgroep: servicedesk, engineers, operations, FinOps en management.
Waarom Elastic de juiste basis is
Elastic is bij uitstek geschikt als fundament voor een moderne, AI-gedreven CMDB Agent omdat het schaalbare zoektechnologie, realtime analytics en AI-integratie combineert in één platform. Hieronder lichten we de belangrijkste redenen toe.
Zoek- en analysekracht op schaal
Elastic maakt het mogelijk om razendsnel te zoeken over miljoenen configuratie-items. Gebruikers kunnen vrij filteren op meerdere attributen tegelijk, zoals omgeving, eigenaar, type en status. Daarnaast kunnen direct aggregaties worden gemaakt, zoals aantallen, verdelingen en trends. Dit maakt het platform zeer geschikt voor interactieve en natuurlijke taalqueries via de CMDB Agent.
Hieronder een voorbeeld van zo’n natuurlijke taalvraag:
“Kun je me een overzicht geven van de Windows 2012 servers per omgeving?”
Schema-flexibel: perfect voor complexe CMDB-data
CMDB-data is per definitie complex en verandert continu. Elastic is schema-flexibel, waardoor nieuwe velden eenvoudig kunnen worden toegevoegd. Data uit verschillende CMDB-bronnen kan worden samengebracht zonder een rigide datamodel dat innovatie in de weg zit. Ook bij zeer grote datavolumes blijft de performance stabiel, wat essentieel is voor CMDB’s in complexe hybride en cloudomgevingen.
Realtime inzicht zonder performanceverlies
Elastic is ontworpen voor near real-time indexing en querying. Nieuwe of gewijzigde configuratie-items zijn vrijwel direct doorzoekbaar en aggregaties blijven snel, ook bij grote datasets. Hierdoor is de CMDB 24/7 bruikbaar in operationele processen, zonder afhankelijk te zijn van zware batchverwerking.
Natuurlijke AI-interface met controle
Omdat Elastic van oorsprong een zoekplatform is, sluit het goed aan op AI-gedreven interfaces. De vertaalslag van natuurlijke taal naar zoekintentie, query en resultaat is heel robuust en transparant. Elastic ondersteunt onder andere vector search, semantic search en relevance scoring. In combinatie met Elastic Agent Builder kun je AI-agents begrenzen in hun acties, en worden alleen goedgekeurde ES|QL-acties uitgevoerd. Zo blijven antwoorden altijd herleidbaar naar echte data. Dit voorkomt hallucinaties en vergroot het vertrouwen in de uitkomsten.
Eén platform voor CMDB, ITOps en FinOps
Elastic is geen losstaande zoektool. Het is een volledig observability- en analyticsplatform. Daardoor kan de CMDB Agent naadloos worden gekoppeld aan logs, metrics en traces, incident- en eventdata en kosten- en verbruiksinformatie. De CMDB fungeert hierbij als contextlaag voor incidentanalyse, change impact en FinOps en cost optimization, zonder nieuwe datasilo’s te creëren.
Security, governance en controle zijn ingebouwd
Voor enterprise ITOps is governance essentieel. Elastic biedt:
- Rol- en rechtenstructuren (RBAC)
- Strikte datatoegang per index en veld
- Audit logging
- Afgebakende agent-acties via Agent Builder
Hierdoor is een AI-gedreven CMDB veilig inzetbaar in productieomgevingen.
Datasoevereiniteit als strategisch voordeel
CMDB-data geeft inzicht in het volledige IT-landschap en vraagt daarom om maximale controle. Elastic biedt volledige controle over waar je data staat:
Dit betekent:
- Data blijft binnen eigen datacenters of gekozen regio’s
- Geen verplichte data-export naar externe AI- of SaaS-platformen
- Volledige controle over dataresidentie
Essentieel voor organisaties met eisen rond GDPR, AVG, NIS2, DORA of sectorale regelgeving.
Eerst de basis op orde
Een belangrijk uitgangspunt van de CMDB Agent is laagdrempelige waardecreatie. In de eerste fase richt de oplossing zich bewust op:
- Inzicht in assets en configuratie-items
- Eigenaarschap en teamverantwoordelijkheid
- Omgevingen (DEV / ACC / PRD)
- Status, type en locatie van systemen
Dit maakt het mogelijk om snel grip te krijgen op de basis, zonder ingrijpende wijzigingen in bestaande processen of tooling. De CMDB Agent leest data, maar wijzigt deze niet, wat adoptie veilig en beheersbaar maakt.
De CMDB als centrale contextlaag binnen ITOps
Binnen een volwassen ITOps-architectuur vervult de CMDB een centrale rol als context- en verbindingslaag tussen ITSM (incidenten, changes en problems), observability en monitoring, FinOps en kostenrapportages, security, audits en compliance en lifecycle-, opslag- en archiveringsprocessen.
De CMDB Agent maakt deze context direct toegankelijk. Hierdoor ontstaat één gedeeld beeld van het IT-landschap, wat leidt tot betere besluitvorming, snellere escalaties en meer voorspelbare veranderingen.
AI-first en de stap richting Agentic ITOps
Bij Blis Digital werken we volledig AI-first. In ons eigen ontwikkel- en operatieproces, én in hoe we klanten helpen vooruit te komen. De CMDB Agent is daarin geen eindstation, maar een bewuste eerste stap. Een fundament waarop we verder bouwen richting Agentic ITOps.
In deze visie werken op termijn meerdere gespecialiseerde AI-agents samen, ieder met een duidelijke rol en afgebakende verantwoordelijkheid. Denk aan een agent voor configuratie en afhankelijkheden (CMDB), een agent die incidenthistorie analyseert en helpt bij root cause analysis, een agent die kosten, verbruik en optimalisatie inzichtelijk maakt vanuit FinOps, en agents die ondersteunen bij compliance, licenties en audits.
De kracht zit niet in één slimme agent, maar in het samenspel. Door deze agents te laten samenwerken ontstaat een ITOps-model waarin analyse, correlatie en besluitvorming steeds verder worden geautomatiseerd.
De CMDB blijft hierin de stabiele kern. De betrouwbare bron van context en structuur waarop alle agents terugvallen. Geen black box, maar een gecontroleerd, uitlegbaar fundament voor AI-gedreven operations.
Technische setup: wat is vereist
Voor de implementatie van de CMDB Agent biedt Blis Digital het volgende:
- Flexibele infrastructuur (cloud- of on-premises implementatie)
- Configuratie van de AI-agent
- Veilige integratie met uw gegevensbronnen
- Doorlopend beheer en optimalisatie
- Tijdschema: Proof of Concept: 2-4 weken
- Implementatie in productie: 6-12 weken (afhankelijk van de complexiteit van de gegevensbron)
Gedurende de implementatie vindt er geen verstoring plaats van bestaande configuratie; de CMDB-agent leest gegevens, maar wijzigt deze niet.
Klaar voor de eerste stap?
Met de CMDB Agent:
- Krijg je snel grip op je IT-landschap
- Breng je ITOps en FinOps samen
- Leg je de basis voor Agentic, AI-gedreven operations
Ons voorstel:
- Plan een demo met je eigen data
- Start een Proof of Concept van 4 weken
- Ontwikkel samen met ons een roadmap naar autonome ITOps
Over de auteurs
Cees Schrijen is Director bij Blis Digital en richt zich op het begeleiden van organisaties bij het optimaal inzetten van de Elastic Stack en Oracle PeopleSoft. Vanuit zijn rol als unit manager, sales en accountmanager werkt hij aan implementaties, managed services, consultancy en ontwikkeling op het gebied van observability, search en AI, evenals het stabiel en toekomstbestendig houden van mission-critical PeopleSoft-omgevingen.
Etiosa Raymond is Elastic Specialist bij Blis Digital en richt zich op het bouwen van intelligente observability- en zoekoplossingen met behulp van Elasticsearch, AI-agents en cloud-native technologieën. Hij is gespecialiseerd in het transformeren van complexe datalandschappen naar toegankelijke, geautomatiseerde systemen die waarde creëren voor de business.
